Gıda israfını önlemek ve yiyeceklerin ömrünü uzatmak isteyenlerin en büyük yardımcısı derin dondurucu. Fakat her ürün buzlukta saklanmaya uygun değil. Özellikle su oranı yüksek sebze ve meyveler ile süt ürünü içeren yiyeceklerde, dondurma ve çözündürme işlemi yapıyı ciddi şekilde değiştirebiliyor.
People tarafından derlenen bilgilerde, dondurucuda saklanması tavsiye edilmeyen 15 gıda grubu sıralandı.
Süt ve kremalı soslar
Süt, krema, kremalı çorba ve soslar çözüldükten sonra ayrışabiliyor. Pürüzsüz kıvamın yerini sulu ve taneli bir yapı alabiliyor. Bu nedenle özellikle sunum ve kıvamın önemli olduğu tariflerde taze tüketilmesi öneriliyor.
Marul, ıspanak ve yapraklı sebzeler
Yüksek miktarda su içeren marul, ıspanak ve kara lahana gibi sebzelerin hücre yapısı donma sırasında zarar görüyor. Çözüldüklerinde gevrek yapılarını kaybederek yumuşuyorlar. Buna karşılık çorba veya smoothie gibi tariflerde kullanılacaksa dondurulmaları mümkün.
Pişmiş makarna
Pişmiş makarna dondurulup yeniden ısıtıldığında fazla yumuşayabiliyor ve birbirine yapışabiliyor. Önceden yemek hazırlayanlara, sosu ayrı dondurup makarnayı servis öncesinde taze pişirmeleri tavsiye ediliyor.
Çiğ patates
Çiğ patates de yüksek su oranı nedeniyle buzlukta sorun çıkaran ürünlerden. Çözüldüğünde dokusu yumuşayabiliyor ve sulanabiliyor. Çiğ patates için serin, kuru ve karanlık bir ortam daha uygun kabul ediliyor.
Kabuklu yumurta
Yumurtanın kabuğuyla birlikte dondurucuya konulmaması gerekiyor. İçindeki sıvı donarken genişlediği için kabuk çatlayabiliyor. Yumurtayı uzun süre saklamak isteyenlerin kabuğunu kırıp çırptıktan sonra uygun bir kapta dondurması daha doğru bir yöntem.
Kızartılmış yiyecekler
Patates kızartması, tavuk veya benzeri yiyeceklerdeki çıtır tabaka dondurma ve çözündürme sonrasında yumuşayabiliyor. Kızartılmış yiyeceklerin kısa süreli olarak buzdolabında saklanması ve fırın ya da airfryer’da yeniden ısıtılması daha iyi sonuç verebiliyor.
Yumuşak peynirler
Krem peynir, ricotta ve keçi peyniri gibi yumuşak peynirlerde dondurma sonrasında ayrışma ve pütürleşme görülebiliyor. Parmesan, cheddar ve gouda gibi daha sert peynirler ise dondurulmaya daha dayanıklı.
Mayonezli salatalar
Mayonez içeren tavuk veya yumurta salatalarında çözünme sırasında su salma ve ayrışma yaşanabiliyor. Bu nedenle malzemelerin ayrı saklanıp mayonezin tüketimden hemen önce eklenmesi öneriliyor.
Maydanoz, fesleğen ve kişniş
Taze otlar doğrudan buzluğa atıldığında renklerini ve dokularını kaybedebiliyor. Ancak ince doğranarak zeytinyağıyla birlikte buz kalıplarında dondurulmaları, çorba ve soslarda kullanmak için iyi bir alternatif oluşturuyor.
Salatalık
Salatalığın büyük bölümü sudan oluşuyor. Bu nedenle çözüldüğünde sert ve gevrek yapısını kaybederek yumuşak, hatta kaygan bir hale gelebiliyor. Salata ve atıştırmalık olarak kullanılacak salatalıkların buzdolabında taze tutulması daha uygun.
Yoğurt
Dondurulan yoğurt çözüldüğünde tüketilebilir durumda olsa da kıvamında belirgin bir değişiklik yaşanabiliyor. Su ve katı kısımlar birbirinden ayrılabiliyor. Bu nedenle dondurulan yoğurdun daha çok smoothie gibi karışımlarda değerlendirilmesi öneriliyor.
Bütün avokado
Avokado çözüldüğünde kararabiliyor ve ezilmiş bir kıvam alabiliyor. Daha uzun süre saklamak gerekiyorsa dilimlenerek üzerine limon veya misket limonu suyu eklenmesi daha iyi sonuç verebiliyor.
Domates
Çiğ domates dondurulduktan sonra çözüldüğünde salatalarda kullanılabilecek sertliğini kaybediyor. Ancak bu durum domatesin tamamen dondurulamayacağı anlamına gelmiyor. Çorba, sos veya yemeklerde kullanılacak domatesler buzlukta saklanabiliyor.
Kahve çekirdekleri
Kahvenin buzlukta daha uzun süre taze kalacağı düşünülse de nem ve çevredeki kokular çekirdeklerin aromasını olumsuz etkileyebiliyor. Günlük kullanım için kahvenin hava almayan bir kapta, serin ve karanlık ortamda tutulması öneriliyor.
Karpuz ve turunçgiller
Karpuz, portakal ve benzeri su oranı yüksek meyveler çözüldüğünde diri yapılarını büyük ölçüde kaybediyor. Bu meyveler dondurulacaksa daha sonra smoothie, içecek veya benzeri tariflerde değerlendirmek daha mantıklı oluyor.
Dondurucuya koyarken küçük ayrıntıya dikkat
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer nokta ise saklama kaplarının tamamen doldurulmaması. Yiyeceklerin içerisindeki su donarken genleştiğinden, kaplarda bir miktar boşluk bırakılması hem ambalajın zarar görmesini hem de istenmeyen taşmaları önleyebiliyor.
Kısacası buzluk birçok gıdanın ömrünü uzatıyor ancak her ürün için aynı sonucu vermiyor. Özellikle su oranı yüksek ürünlerde ve krema, süt ya da mayonez içeren yiyeceklerde dondurmadan önce ürünün çözüldüğünde nasıl kullanılacağını hesaba katmak gerekiyor.