Birleşmiş Milletler, gezegenimizin artık aşırı hava olayları açısından ” tehlike bölgesinde ” bulunduğuna dair kasvetli bir tahminde bulundu. Bu tahmin, mevcut El Nino’nun önceki tüm rekorları kıracağını gösteren verilere dayanıyor.
El Nino, Pasifik Okyanusu boyunca sıcaklık ve rüzgarlarda değişikliklere yol açan ve dünya genelindeki hava durumunu etkileyen, doğal olarak oluşan bir hava olayıdır.
Küresel ölçekte geçmişte birçok güçlü El Nino olayına tanık olduk, ancak hiçbiri bu kadar olağanüstü güçlü ve bu kadar hızlı gelişen bir olay olmadı.
Peki, rekor kırma potansiyeli taşıyan bu El Nino’nun ardında ne var? Ve bu durum dünya genelindeki hava durumunu nasıl etkileyebilir?
Bilim insanları, El Nino aktivitesini ekvator yakınlarındaki tropikal Pasifik Okyanusu’ndan elde edilen sıcaklık verilerini kullanarak takip ediyor . Tarihsel olarak bu, bölgedeki sıcaklıkların ne kadar yüksek veya düşük olduğunu ölçmeyi içeriyordu.
Ancak bilim insanları ve hava durumu kuruluşları – Avustralya Meteoroloji Bürosu da dahil olmak üzere – artık göreceli bir endeks kullanıyor . Bu göreceli endeks, sadece sıcaklıkları ölçmek yerine, iklim değişikliğinden kaynaklanan her türlü arka plan ısınmasını da hesaba katıyor . Bu da bilim insanlarının ısınan bir iklimde El Nino’nun ne kadar şiddetli olduğunu belirlemesini çok daha kolaylaştırıyor.
Şu anki El Nino olayı iki ana nedenden dolayı öne çıkıyor.
Ekstra erken
El Nino genellikle Kasım ve Ocak ayları arasında zirve yapar , ancak bu seferki El Nino mevsimin bu kadar erken döneminde bile alışılmadık derecede sıcak ve yaz aylarında henüz zirveye ulaşmadı.
Ekstra sıcak
Son veriler, Ağustos ayı için göreceli endeksin ortalamanın 2,3°C üzerinde olduğunu ve diğer El Nino yıllarına kıyasla daha güçlü olduğunu gösteriyor. Avustralya’da El Nino yılları genellikle daha sıcak ve kurak koşullarla aynı zamana denk gelir . Ancak her El Nino farklıdır ve farklı etkilere yol açabilir. Bununla birlikte, bu El Nino 2027’de rekor kıran küresel sıcaklıklara yol açacaktır .
Bu durum dünya hava durumunu nasıl etkiliyor?
Bu tarihi El Niño olayı, şimdiden dünya genelinde hava durumunu değiştiriyor.
Pasifik Okyanusu çevresindeki ülkelerde bunun en doğrudan ve şiddetli etkilerini görüyoruz. Örneğin, Endonezya bu ay büyük orman yangınlarıyla mücadele etti . Bilim insanları, mevcut El Nino’nun bu giderek şiddetlenen yangınların başlıca etkeni olduğunu anlıyor.
El Niño, siklonların nasıl ve nerede oluştuğunu da yeniden şekillendiriyor. Uydu görüntüleri , şu anda Pasifik’te, Japonya yakınlarından Hawaii’ye kadar uzanan dört aktif tropikal siklon olduğunu ortaya koyuyor. Bu son derece alışılmadık bir durum. El Niño, genellikle daha sıcak suları bu bölgelere taşıyarak doğu ve orta Pasifik’teki siklon aktivitesini artırır . Genellikle sadece bir veya iki böyle siklon görürüz.
Avustralya Meteoroloji Bürosu’nun mevsimsel tahminleri, Avustralya’nın El Nino’ya şimdiye kadar tipik bir yanıt verdiğini gösteriyor. Sıcaklıklar yükseliyor – bu hafta Avustralya’nın kuzey kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde 37°C’ye kadar çıktı – ve koşullar daha da kuraklaşıyor. Doğu ve orta Avustralya’nın büyük bir bölümünde alışılmadık derecede kurak bir ilkbahar ve yaz bekleniyor, bu da orman yangını riskini potansiyel olarak artırabilir .
Ancak, rekor kıran bir El Nino, Avustralya’da mutlaka felaket boyutunda orman yangınlarına yol açmaz. Yaşadığımız son üç güçlü El Nino’yu ele alalım. 1982’de, güçlü bir El Niño kuraklık benzeri koşullarla aynı zamana denk geldi. Buna karşılık, 1997-98 ve 2015-16 El Niño yıllarında, Avustralya’nın bazı bölgeleri sağanak yağış alırken, diğer bölgeler neredeyse hiç yağış almadı.
Gelecekte neler olabilir?
Giderek şiddetlenen El Nino, iklim değişikliğinin sonuçlarını muhtemelen daha da kötüleştirecektir .
El Nino güçlendikçe, dünyanın dört bir yanındaki ülkeler giderek daha aşırı hava koşullarıyla mücadele etmek zorunda kalacak . Ne yazık ki, en dezavantajlı kesimler en çok etkilenecek ve savunmasız topluluklardaki yaklaşık 50 milyon insan şiddetli açlığa sürüklenecek. Dünyanın dört bir yanındaki çiftçiler, Güney Amerika’daki mahsulleri yok eden sellerden Afrika’nın bazı bölgelerindeki şiddetli kuraklığa kadar daha öngörülemeyen hava koşullarıyla karşı karşıya kalacak .
Dünya insanlarını ve ekosistemlerini korumak için hükümetler sağlam araştırmalara yatırım yapmalıdır. Güçlenen El Nino’dan hangi bölgelerin en çok etkileneceğini belirlemek için acilen daha fazla modelleme yeteneğine ihtiyacımız var . Bu, özellikle iklim değişikliğinin güçlü bir El Nino’nun yerel koşulları nasıl etkileyeceği konusunda yeterli bilgiye sahip olunmayan Avustralya için geçerlidir.
Bu rekor kıran El Nino, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini şimdiden daha da artırıyor. Ancak bu, fosil yakıtlardan nihayet vazgeçmemiz ve dünyayı ısıtan emisyonlarımızı azaltmamız için ihtiyacımız olan katalizör olabilir.